اعتراض ایران به نامزدی آمریکا برای عضویت در شورای حکام آژانس

به گزارش مشرق، نماینده ایران نزد آژانس بین المللی انرژی اتمی در کنفرانس عمومی آژانس بین المللی انرژی اتمی با دستورکار شماره 8 «انتخاب اعضای شورای حکام» اعتراض خود را به نامزدی آمریکا برای عضویت در شورای حکام آژانس اعلام کرد.

متن بیانیه هیئت نمایندگی ایران به شرح زیر است:

آقای رئیس

ایران در جریان نشست شورای حکام، به نامزدی ایالات متحده برای عضویت در شورا اعتراض کرد. امروز نیز همان اعتراض اصولی را مطرح می کنم. این موضوعی است که به قانون، مسئولیت و اعتبار آژانس مربوط می شود.

از منظر حقوقی، هیچ دولتی را نمی توان صرفاً به دلیل پیشرفت در فناوری انرژی اتمی برای عضویت در شورا نامزد کرد. این امر تحریف بند 1 بخش الف ماده 6 اساسنامه است. اساسنامه باید به عنوان یک کل منسجم و مطابق با حقوق معاهدات بین المللی تفسیر و اجرا شود.

بند 1 بخش ب ماده 3 و بخش ب ماده 4، آژانس و اعضای آن را ملزم می کنند که در راستای اهداف و اصول سازمان ملل متحد، ترویج صلح و پیشبرد خلع سلاح عمل کنند. بخش ج ماده 4 مقرر می دارد که تمام اعضا باید تعهدات پذیرفته شده ذیل اساسنامه را با حسن نیت ایفا کنند. مجموع این مقررات به وضوح نشان می دهد که احراز صلاحیت برای عضویت در شورا را نمی توان صرفاً به توانمندی فناورانه تقلیل داد.

ایالات متحده در سال های 2025 و 2026 دست به تجاوزات گسترده ای علیه ایران زد که مصداق نقض فاحش ممنوعیت توسل به زور — یکی از بنیادین ترین اصول سازمان ملل — محسوب می شود. علاوه بر این، آنها مرتکب جنایات جنگی متعددی شدند، از جمله به شهادت رساندن 168 کودک بی گناه 7 تا 12 ساله در یک مدرسه ابتدایی در میناب. همچنین، ایالات متحده به همراه رژیم اسرائیل، 18 موج حمله علیه تأسیسات هسته ای صلح آمیز و تحت پادمان ایران انجام داد.

آن حملات غیرقانونی، بنا بر قطعنامه های این کنفرانس، نقض اصول سازمان ملل، حقوق بین الملل و اساسنامه آژانس تلقی می شوند. چنین اقداماتی آشکارا با اصل ترویج استفاده های صلح آمیز از انرژی هسته ای در تضاد است.

آیا کسی می تواند صادقانه و با حسن نیت مدعی شود که دولتی با چنین کارنامه سیاهی در نقض فاحش مفاد اساسنامه، در حال ایفای تعهدات خود است؟ آیا عضویت چنین کشوری نباید تعلیق شود — آن گونه که بند ب ماده 19 مقرر می دارد؟

آقای رئیس،

این شورا یکی از ارکان اصلی آژانس است و مسئولیت های حساسی بر عهده دارد. عضویت ایالات متحده در این شورا، تناقضی عمیق ایجاد خواهد کرد. این امر به متجاوز اجازه می دهد تا در خصوص مسائلی که مستقیماً با اقدامات غیرقانونی خود او مرتبط است، قضاوت کند.

چنین اقدامی سبب ایجاد تضاد منافع ساختاری، تضعیف بی طرفی شورا، ایجاد تردید در تصمیمات آن و فرسایش بیشتر اعتماد به خود آژانس خواهد شد. به همین دلایل، تعیین ایالات متحده برای عضویت در شورای حکام با نص و روح اساسنامه و همچنین اصول بنیادین آژانس مغایرت دارد.

بر این اساس، جمهوری اسلامی ایران با تعیین ایالات متحده برای عضویت در شورا مخالف است و خود را از این تصمیم مبرا می داند.